Een mini-special over stotteren.
© De Paedwizer

STOTTEREN

Vooraf:
Spraak is de meest ingewikkelde beweging die een mens maakt. Het is dan ook niet vreemd dat bijna alle kinderen een fase met (neiging tot) stotteren doormaken. Meestal gaat het vanzelf weer over. Soms niet.
In eerste instantie is het dan van belang na te gaan of het kind niet te ongeduldig wordt behandeld, of je als ouder niet te gehaast bent. Geduldig naar het kind luisteren, rustig tegen het kind praten is heel belangrijk.(Leg vooral niet de nadruk op het haperend spreken.)
Nagaan of een broertje/zusje niet vaak te snel het woord (over)neemt, waardoor het kind niet z'n zegje kan doen, is ook van belang. Als deze omstandigheden goed zijn, is er minder kans op een blijvende stoornis.

Waardoor ontstaat stotteren?
Stotteren op zich is niet erfelijk, maar problemen met de coördinatie van spiergroepen die met het spreken te maken hebben kunnen wel erfelijk zijn.

Stotteren ontstaat vaak door een combinatie van lichamelijke aspecten (spierbeheersing) versterkt door emotionele aspecten.

Emotionele spanningen kunnen het stotteren nadelig beïnvloeden. Bijvoorbeeld als iemand te hoge eisen aan zichzelf stelt of faalangst heeft.

Lichamelijke aspecten.
Stotteren is een stoornis in de timing van spraakbewegingen.
Heel veel spieren moeten op het juiste moment de juiste beweging maken. Gebleken is dat stotterende sprekers een wankel Timingsysteem hebben: de zeer complexe en snelle spraakbewegingen starten regelmatig te vroeg of te laat.

Tijdens het spreken zal de spreker trachten dit de corrigeren door:
* Tijdens de lopende spraak bij te sturen , door herherherhalingen of verllllengingen.

Emotionele aspecten.
Het vechten tegen stotteren, de angst om te stotteren, zijn eerder een gevolg van het wankele spraaksysteem, dan de oorzaak.

Iemand met een lichte timings-stoornis én versterkt door een grote angst om te stotteren, kan dus een héél groot probleem hebben.

Gevoelens en emoties hebben meer invloed op het stottergedrag naarmate hij meer last heeft van faalangst of van het gevoel zijn waarde te moeten bewijzen.

Gevolgen.
Voor sommige stotteraars is het stotteren hun
leven gaan beheersen. Ze zijn voortdurend met hun spreken bezig en doen alles om te voor-kómen dat hun omgeving merkt dat ze stotteren.
Veel stotteraars zullen trachten spreeksituaties te mijden. Ze aarzelen bij het leggen van contacten met anderen, neigen tot onzekerheid, waardoor juist de kans op stotteren toeneemt.

Uitlachen, het verhaal overnemen, de stotteraar met je lichaamstaal duidelijk maken dat je zijn stotteren zo erg vindt, maakt de spraakhandicap nog erger.




Adviezen.
Het belangrijkste is eigenlijk: iemand die stottert rustig uit laten praten. Probeer vooral niet in te vullen wat je denkt dat degene die stottert wil gaan zeggen. Want als diegene dat toevallig niet bedoelt, moet hij dat weer uitleggen, waardoor hij vaak opnieuw gaat stotteren. Het gevolg kan zijn dat hij het gevoel krijgt van: laat maar zitten. En dat is vervelend, want zo krijgt hij niet de kans genuanceerd een mening te geven of te zeggen wat hij echt wil.

Omdat er niet één oorzaak is aan te geven waardoor stotteren ontstaat, maar er tal van factoren meespelen, zijn er ook verschillende therapieën. Meer zelfvertrouwen kweken is heel belangrijk, maar het is ook belangrijk je te realiseren dat stotteren "technisch" beheersbaar kan worden.

Iedere stotteraar kan, als er bewust aan zijn handicap wordt gewerkt, er voor een groot deel van afkomen. Hulp van een logopedist kan daarbij helpen.

Bij die therapie is maatwerk van groot belang. Stotteren is immers een verzamelnaam voor verschillende vormen van "haperend spreken".
Ook is het van groot belang dat er een respectvolle, begripvolle sfeer is.
Tevens moet er veel aandacht worden besteed aan het verkennen van stottersituaties. (Wanneer stottert hij wel, wanneer niet?)

Je helpt de stotteraar enorm als je hem stimuleert z'n zelfbewustzijn te ontwikkelen, door hem te wijzen op z'n eigen kwaliteiten.





Tot slot.
Aarzel niet met de onderwijsgevenden te overleggen over de gewenste aanpak van stottergedrag.
Doe dat nooit buiten uw kind om.


Meer informatie ?
Meer informatie over stotteren - in de vorm van goed verzorgd voorlichtingsmateriaal - kunt u aanvragen door een briefkaartje te sturen naar:


Stichting Voorlichting Stotteren,
Postbus 119,
3500 AC Utrecht


Aanbevolen boeken:

Stotterjijofstotterik
Instructies voor stotteraar en luisteraar,
Door: Th. Schoenaker e.a.
Uitg. Scheltema & Holkema, Utrecht
1990.

Hoe te helpen als uw kind begint te
stotteren,
Uitg. Dekker & v.d Vecht, Assen
ISBN 90 255 00 560

© De Paedwizer